Jazda na stojąco jest fundamentem techniki terenowej i pierwszą rzeczą, która odróżnia kogoś, kto jeździ w terenie, od kogoś, kto się po nim przemieszcza.
Dlaczego to działa
Siedząc, jesteś sztywno związany z motocyklem. Każde jego wybicie przenosi się prosto na Twoje ciało, a Twoja masa dokłada się do masy nieresorowanej w najgorszym możliwym miejscu.
Stojąc, opierasz się tylko o podnóżki. Środek ciężkości schodzi niżej, a motocykl może pracować pod Tobą — nogi działają jak dodatkowe zawieszenie o skoku kilkunastu centymetrów.
Przy Sur-Ronie Light Bee X, który waży 45 kg, ma to szczególne znaczenie: lekki motocykl jest łatwo wybijany przez nierówności i bez jazdy na stojąco podrzuca kierowcę razem z sobą.
Jak stanąć
Stopy: środkiem stopy na podnóżku, nie piętą i nie czubkiem. To pozycja, z której obciążasz podnóżek równomiernie i nie ześlizgujesz się przy uderzeniu.
Nogi: lekko ugięte w kolanach, ściskające motocykl. To kolana trzymają Cię na motocyklu, nie ręce.
Biodra: nad podnóżkami, nie nad siodłem. To najczęstszy błąd — stanie z biodrami cofniętymi nad siodłem daje pozycję, z której nie da się pracować nogami.
Plecy: proste, lekko pochylone do przodu.
Ręce: luźne. Ręce służą do prowadzenia kierownicy, nie do trzymania się motocykla. Jeśli utrzymujesz się rękami, pierwsze większe uderzenie Cię z niego zrzuci.
Łokcie: na zewnątrz i uniesione. To nie poza — uniesiony łokieć daje zakres ruchu, którego opuszczony nie ma.
Wzrok: daleko. Tam, gdzie chcesz być za trzy sekundy, nie na przednie koło.
Dlaczego to męczy na początku
Bo używasz złych mięśni. Jeśli po pięciu minutach bolą Cię przedramiona i dłonie, oznacza to, że trzymasz się rękami.
Poprawnie ustawiona sylwetka opiera się na nogach i tułowiu. Wtedy da się jechać na stojąco kilometrami, a ręce zajmują się tylko kierowaniem.
To nie jest kwestia kondycji, tylko ustawienia. Popraw pozycję, zanim zaczniesz trenować wytrzymałość.
Kiedy stać, kiedy siedzieć
Stój: na nierównościach, w koleinach, w piachu, na korzeniach i kamieniach, przy pokonywaniu przeszkód, przy zjazdach i podjazdach.
Siedź: na gładkiej, przewidywalnej nawierzchni, przy powolnych manewrach na pełnym skręcie i gdy odpoczywasz.
Przy jeździe leśnej stoi się przez większość czasu.
Specyfika elektryka
Manetka wymaga więcej precyzji. Przy 266–520 Nm dostępnych od zera obrotów ruch nadgarstka wywołany wstrząsem przekłada się bezpośrednio na moment. Stojąc z luźnymi rękami masz nad tym większą kontrolę niż siedząc sztywno.
Hamulec tylny jest przy lewej dźwigni, nie pod stopą jak w crossie spalinowym. Stojąc, masz do niego dostęp cały czas — ale odruch szukania go stopą zostaje na kilka pierwszych wyjazdów, jeśli przesiadasz się ze spalinowego.
Brak hałasu silnika oznacza, że informację o tym, co robi tył, dostajesz tylko przez podnóżki. Kontakt stopy z podnóżkiem jest więc ważniejszy niż w spalinowym.
Typowe błędy
Trzymanie się rękami. Numer jeden. Objaw: bolące przedramiona po pięciu minutach.
Biodra nad siodłem zamiast nad podnóżkami. Blokuje pracę nóg.
Opuszczone łokcie. Ogranicza zakres ruchu kierownicy.
Wzrok na przednie koło. Jedziesz tam, gdzie patrzysz — jeśli patrzysz metr przed siebie, nie wyprzedzasz zdarzeń.
Sztywne kolana. Nogi mają pracować jak zawieszenie, nie jak kolumny.
Buty z nieodpowiednią podeszwą. Zbyt gładka ześlizguje się z podnóżka. Piszemy o tym przy butach i rękawicach.
Jak ćwiczyć
Na płaskim, w spokojnym tempie, przez pięć minut. Skup się na jednej rzeczy naraz: najpierw stopy, potem kolana, potem łokcie, na końcu wzrok.
Gdy pozycja przestanie wymagać myślenia, wejdź w lekki teren. Dopiero potem w korzenie i kamienie.