Sag jest jedynym ustawieniem zawieszenia, które trzeba zrobić, zanim jakiekolwiek inne ma sens. Fabryczne ustawienie jest liczone dla kierowcy o masie, którą producent sobie założył — nie dla Twojej.
Co to właściwie jest
Sag to ugięcie zawieszenia pod ciężarem. Mierzy się dwa:
Sag statyczny — ugięcie pod samym motocyklem, bez kierowcy. Sag jeźdźca — ugięcie pod motocyklem z kierowcą w pozycji jazdy, w pełnym ekwipunku.
Ten drugi jest ważniejszy i to o nim mówi się „sag” bez przymiotnika.
Po co to robić
Zawieszenie ma skok w obie strony: musi wybrać dziurę (wydłużyć się) i przyjąć uderzenie (ugiąć się). Jeśli pod Twoim ciężarem jest już ugięte w 70%, nie ma zapasu na lądowanie i dobija. Jeśli ugięte w 10% — nie nadąża za dziurami i koło traci kontakt z podłożem.
Sag ustawia punkt, z którego zawieszenie startuje.
Wartości wyjściowe
Punkt startu to około jedna trzecia pełnego skoku.
| Model | Skok przód | Sag jeźdźca (punkt wyjścia) |
|---|---|---|
| Sur-Ron Light Bee L1e | 200 mm przód / 210 mm tył | 65–70 mm |
| Sur-Ron Light Bee 2 | ~215 mm (KKE) | 70–75 mm |
| Sur-Ron Ultra Bee HP | ~240 mm (KKE 37 mm) | 75–80 mm |
| Talaria Sting Pro MX5 | 220 mm (powietrzne) | 70–75 mm |
| Talaria Komodo | 250 mm (powietrzny 43 mm) | 80–85 mm |
Twardsza jazda — mniej sagu. Wolniejsza i bardziej techniczna — więcej.
Jak zmierzyć
Potrzebujesz miarki i drugiej osoby.
1. Motocykl bez obciążenia. Unieś tył tak, żeby koło nie dotykało podłoża i zawieszenie było w pełni rozprężone. Zmierz odległość od osi koła do stałego punktu nad nią (na przykład do śruby błotnika). Zapisz — to L1.
2. Sam motocykl na kołach. Opuść, potrząśnij lekko, żeby zawieszenie się ułożyło. Zmierz ponownie — L2.
3. Z kierowcą. Usiądź w pozycji jazdy, w pełnym ekwipunku, stopy na podnóżkach. Druga osoba przytrzymuje motocykl i mierzy — L3.
Sag statyczny = L1 − L2 Sag jeźdźca = L1 − L3
Powtórz dla przodu, mierząc na lagach widelca.
Jak ustawić
Zawieszenie sprężynowe (Light Bee L1e, Light Bee X, Talaria Sting R):
Regulacja napięcia wstępnego sprężyny — nakrętką na amortyzatorze. Więcej napięcia = mniej sagu.
Jeśli po wykręceniu regulacji do końca sag jest nadal za duży, sprężyna jest za miękka dla Twojej masy. Napięcie wstępne nie zmienia sztywności sprężyny, tylko punkt startowy — nie da się tym zastąpić właściwej sprężyny.
Zawieszenie powietrzne (Talaria Sting Pro MX5, Komodo):
Ciśnienie pompką. To znacznie wygodniejsze — kierowca 65-kilogramowy i 95-kilogramowy mogą mieć ten sam motocykl ustawiony poprawnie bez wymiany części.
Zmieniaj po 0,2–0,3 bara i mierz ponownie.
Kolejność
Najpierw tył, potem przód. Sag tylny zmienia kąt główki ramy, a więc i to, jak pracuje przód. Odwrotna kolejność oznacza robienie przodu dwa razy.
Po ustawieniu sagu
Dopiero teraz mają sens pozostałe regulacje:
Tłumienie odbicia — jak szybko zawieszenie wraca po ugięciu. Za wolne: zawieszenie „zapada się” przy serii nierówności. Za szybkie: motocykl odbija.
Tłumienie ugięcia (jeśli jest) — jak szybko zawieszenie się ugina.
Zmieniaj po jednym klik naraz i jedź ten sam odcinek. Zmiana dwóch rzeczy jednocześnie nie da się ocenić.
Kiedy sprawdzić ponownie
- po zmianie masy własnej o kilka kilogramów,
- po zmianie ekwipunku (plecak z drugą baterią waży sporo),
- na początku sezonu — sprężyna z czasem traci napięcie,
- po wymianie amortyzatora.
Rozszerzone ustawienia zawieszenia opisaliśmy przy zawieszeniu w Sur-Ronie.