Części 4 min czytania

Silniki Sur-Rona: od 8 kW w Light Bee po 24,5 kW w Ultra Bee

Jak działa silnik PMSM w Light Bee i Ultra Bee, czym jest moment na kole, co daje chłodzenie olejem i kiedy warto silnik wymienić.

Silnik TORP TM25 do Sur-Ron Light Bee

Silnik w Sur-Ronie jest najmniej awaryjnym elementem całego motocykla i jednocześnie tym, wokół którego narosło najwięcej nieporozumień.

Co siedzi w poszczególnych modelach

Light Bee L1e i X — silnik bezszczotkowy sterowany przebiegiem sinusoidalnym (PMSM). W wersji 8 kW pracuje na 60 V i daje 266 Nm na kole, w wersji 10 kW na 72 V i 295 Nm.

Light Bee 2 — silnik chłodzony olejem w konstrukcji hairpin, masa 6,5 kg, do 8700 obr./min, sprawność 94% (generacja EVO-2). 24 kW i do 410 Nm.

Ultra Bee HP — PMSM z magnesami trwałymi, kontroler FOC z MTPA/MTPV. 24,5 kW w trybie Turbo i 520 Nm na kole.

Hyper Bee — 5000 W i 159 Nm, dopasowane do masy 39 kg.

„520 Nm” — skąd ta liczba

To moment na kole, nie na wale silnika. Między jednym a drugim jest przełożenie, które ten moment zwielokrotnia.

W Light Bee przełożenie jest dwustopniowe: pasek z silnika na wał pośredni, łańcuch z wału na koło. Silnik kręci szybko przy niewielkim momencie, koło wolno przy dużym.

Dlatego porównywanie 520 Nm w Ultra Bee z momentem silnika spalinowego nie ma sensu — to dwie różne wielkości mierzone w dwóch różnych miejscach.

Co ma sens: porównywanie momentu na kole między elektrykami. 266 Nm w Light Bee 8 kW, 295 Nm w wersji 10 kW, 376 Nm w Talarii Sting R, 410 Nm w Light Bee 2, 500 Nm w Sting Pro MX5, 520 Nm w Ultra Bee HP i ponad 750 Nm w Talarii Komodo.

Chłodzenie olejem w Light Bee 2

To najciekawsza rzecz w nowym silniku. Olej krąży wewnątrz obudowy i odbiera ciepło bezpośrednio z uzwojeń, zamiast czekać, aż przejdzie ono przez obudowę do powietrza.

Efekt: silnik utrzymuje moc dłużej, zanim zacznie ograniczać ją z powodu temperatury. Przy jeździe pod górę albo w głębokim piachu to różnica między motocyklem, który po pięciu minutach zwalnia, a takim, który jedzie dalej.

Konstrukcja hairpin — uzwojenia z prostokątnego drutu zamiast okrągłego — pozwala upakować więcej miedzi w tej samej przestrzeni. Stąd 94% sprawności.

Co się psuje

Nie silnik. Wirnik z magnesami trwałymi i uzwojenia stojana nie mają się co zużyć przy normalnej eksploatacji.

Łożyska. Zużywają się po latach albo po zalaniu wodą pod ciśnieniem. Objaw: buczenie zmieniające się z prędkością.

Czujnik Halla albo enkoder. To najczęstsza usterka. Silnik zaczyna szarpać przy ruszaniu, gubić moc albo w ogóle nie rusza. W ofercie mamy silniki TORP zarówno w wersji z czujnikami Halla, jak i z enkoderem.

Uszczelnienia. Przy Light Bee 2 z chłodzeniem olejem to nowy element do pilnowania — przeciek widać na obudowie.

Jeśli motocykl w ogóle nie rusza, zacznij od diagnostyki opisanej przy motocyklu, który nie rusza.

Silniki TORP — kiedy mają sens

Mamy trzy: TM25 do Light Bee, TM40 Pro do Light Bee i TM50 Pro do Ultra Bee. Wszystkie w wariantach z czujnikiem Halla i z enkoderem.

Zasada jest jedna: silnik wymienia się razem z kontrolerem. TM40 Pro podłączony do seryjnego sterownika Light Bee nie pokaże swoich możliwości, bo to kontroler decyduje, ile prądu popłynie.

Zestaw silnik + kontroler TORP TC500 albo TC1000 to inna charakterystyka napędu, wyższe obciążenie baterii i — przy modelach z homologacją — wyjście poza parametry, na które motocykl został zarejestrowany. Piszemy o tym przy kontrolerach TORP i modyfikacjach a gwarancji.

Co z tego wynika w praktyce

Silnika w Sur-Ronie się nie serwisuje. Sprawdzasz go raz na sezon pod kątem luzu na wale i przecieków, a resztę czasu po prostu jeździsz.

Jeśli czujesz, że mocy brakuje, przyczyną prawie nigdy nie jest silnik — jest nią bateria, kontroler albo przełożenie.

Najczęstsze pytania

Co znaczy 266 Nm w Light Bee?

To moment na kole, już po przełożeniu, a nie na wale silnika. Dlatego liczba jest tak wysoka — na samym wirniku moment jest wielokrotnie mniejszy.

Czy silnik w Sur-Ronie się zużywa?

Sam silnik bezszczotkowy praktycznie nie. Zużywają się łożyska i uszczelnienia, a psuje się najczęściej czujnik Halla albo enkoder — to część elektroniczna, nie mechaniczna.

Czy warto wymienić silnik na TORP?

Tylko jeśli wymieniasz razem kontroler. TM25 albo TM40 Pro w Light Bee bez odpowiedniego sterownika nie da przewagi, a przy seryjnym kontrolerze może wręcz pogorszyć charakterystykę.

Masz pytanie, na które ten tekst nie odpowiada? Napisz na info@elektrocross.com — odpisujemy w dni robocze i często z takiego maila powstaje kolejny wpis.